Temel yaklaşım
Plan, dosyada duran bir belge değil; denenmiş bir müdahale düzenidir.
İşyerinin faaliyetleri, çalışanları, ziyaretçileri, kullanılan maddeler, bina özellikleri ve çevresel riskleri birlikte değerlendirilerek muhtemel acil durum senaryoları belirlenir. Her senaryo için önleme, alarm, ilk müdahale, tahliye, toplanma, sayım ve dış ekiplerle iletişim adımları tanımlanır.
Plan; görevli kişiler, yedekler, ekipman yerleri, kaçış güzergâhları ve iletişim bilgileriyle birlikte herkesin anlayabileceği ve erişebileceği şekilde hazırlanır.
Planlama süreci
Senaryodan tatbikata uzanan yedi temel adım
Muhtemel durumlar
Yangın, patlama, tehlikeli madde yayılımı, doğal afet, sabotaj ve işyerine özgü diğer senaryolar belirlenir.
Önleme ve sınırlama
Olayın oluşmasını önleyecek ve etkisini azaltacak teknik ve organizasyonel tedbirler planlanır.
Alarm ve iletişim
Uyarı yöntemi, 112 ve ilgili dış kuruluşlarla iletişim, yetkili kişiler ve bilgi akışı tarif edilir.
Müdahale ve tahliye
Güvenli müdahale sınırı, kaçış yolları, özel yardım ihtiyacı olan kişiler ve toplanma düzeni belirlenir.
Ekipler ve donanım
Yangınla mücadele ile arama, kurtarma ve tahliye ekipleri; yedekleri ve kullanacakları ekipmanla birlikte görevlendirilir.
Dokümantasyon ve tatbikat
Kroki ve talimatlar görünür yerlere asılır; çalışanlar bilgilendirilir, plan tatbikatla sınanır ve eksikler kapatılır.
Yangın ve deprem
İki kritik senaryo için ayrıntılı hazırlık
Müdahale yöntemi binanın, yapılan işin ve ikincil tehlikelerin özelliklerine göre belirlenmelidir. Aşağıdaki esaslar, işyerine özel teknik değerlendirme ve resmî planın yerini almaz.
Yangın güvenliği
Olaydan önce- Tutuşturucu kaynaklar, yanıcı ve parlayıcı maddeler, sıcak işler ve elektrik kaynaklı riskler belirlenir.
- Yangın sınıfına uygun söndürme donanımı, algılama ve alarm sistemleri erişilebilir tutulur; bakım ve kontrolleri izlenir.
- Kaçış yolları ve kapıları engelsiz, işaretli ve aydınlatılmış tutulur; güvenli toplanma yeri ve sayım yöntemi belirlenir.
- Enerji ve gaz kesme noktaları ile yalnızca eğitimli personelin yapacağı ilk müdahalenin sınırları planlanır.
- Alarm verilir, 112 aranır ve yangının yeri ile türü açıkça bildirilir.
- Yalnızca eğitimli ekip, kaçış yolu açık ve güvenliyse uygun söndürücüyle başlangıç yangınına müdahale eder.
- Asansör kullanılmaz; dumanlı alana girilmez, belirlenen güzergâhtan toplanma yerine gidilir ve yoklama yapılır.
- Yetkili ekip izin verene kadar binaya dönülmez; eksik kişiler dış müdahale ekibine bildirilir.
Deprem güvenliği
Olaydan önce- Yapısal güvenlik yetkili kişilerce değerlendirilir; dolap, raf, tüp, makine ve devrilebilecek ekipman sabitlenir.
- Cam, raf ve düşebilecek cisimlerden uzak güvenli noktalar; tahliye yolları, toplanma alanı ve alternatif iletişim yöntemi belirlenir.
- Kimyasal yayılım, yangın, enerji kesintisi ve ekipman devrilmesi gibi deprem sonrası ikincil tehlikeler için ayrı adımlar hazırlanır.
- Engelli, gebe, yaşlı çalışanlar ile ziyaretçilere refakat düzeni oluşturulur; deprem senaryosu tatbikata dâhil edilir.
- Sarsıntı sırasında camlardan ve devrilebilecek eşyalardan uzaklaşılır; güvenli yerde Çök–Kapan–Tutun uygulanır.
- Sarsıntı sürerken merdivene veya çıkışa koşulmaz, asansör kullanılmaz. Sarsıntı bitince planlanan güzergâhtan tahliye edilir.
- Güvenliyse ve yalnızca yetkili kişilerce enerji kaynakları kontrol edilir; hasarlı alanlara girilmez.
- Toplanma yerinde sayım yapılır, yaralı ve eksik kişiler bildirilir; artçı sarsıntılar nedeniyle resmî izin olmadan binaya dönülmez.
Plan ve kroki
Kritik bilgi, acil anda tek bakışta anlaşılmalıdır.
Plan; işyerinin adı ve adresi, hazırlayanlar, tarih ve geçerlilik bilgisi, belirlenen senaryolar, önleyici tedbirler, müdahale ve tahliye yöntemleriyle birlikte dokümante edilir.
Krokilerde ekipman ve ilk yardım malzemelerinin yerleri, kaçış yolları, toplanma yeri, alarm sistemi, ekip üyeleri ve dış kuruluşların irtibat bilgileri gösterilir; kolay görülebilecek yerlere asılır.
Görevlendirme esasları
- 01Çok tehlikeli sınıfta her 30 çalışana kadar en az bir yangın ve bir arama–kurtarma–tahliye destek elemanı
- 02Tehlikeli sınıfta her 40 çalışana kadar her iki konu için ayrı ayrı en az bir destek elemanı
- 03Az tehlikeli sınıfta her 50 çalışana kadar her iki konu için ayrı ayrı en az bir destek elemanı
- 0410’dan az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde bu görevler için bir kişinin görevlendirilmesi yeterlidir
- 05İlk yardımcı görevlendirmesi ayrıca İlkyardım Yönetmeliğindeki sayı ve belgelendirme şartlarına göre yapılır
Yenileme ve tatbikat
Plan güncel tutulmalı, en geç yılda bir sınanmalıdır.
Planı etkileyen yeni bir acil durum, işyeri veya ekipman değişikliği olduğunda süre beklenmeden tamamen ya da kısmen yenileme yapılır. Maden işyerlerindeki özel hükümler saklı kalmak üzere tatbikat en geç yılda bir yapılır; tarih, eksikler ve düzeltici faaliyetler raporlanır.
Can Akademi OSGB
İşyerinize özel, sahada uygulanabilir bir acil durum planı hazırlayalım.
Yangın ve deprem başta olmak üzere gerçek işyeri koşullarınıza uygun senaryoları, ekipleri, krokileri ve tatbikat planını birlikte oluşturalım.
Bilgi ve teklif alın