Temel yaklaşım
Risk değerlendirmesi bir form değil, sürekli iyileştirme döngüsüdür.
İşyerinde bulunan veya dışarıdan gelebilecek tehlikeler belirlenir; bu tehlikelerin kimlere, neye ve nasıl zarar verebileceği analiz edilir. Mevcut tedbirlerin etkisi hesaba katılarak riskler önem sırasına konur ve ilave kontrol tedbirleri planlanır.
Çalışmanın değeri yalnızca risk puanında değil; belirlenen önlemin sorumlusu, tamamlanma tarihi, doğrulama yöntemi ve önlem sonrasında kalan riskin izlenmesindedir.
Teknik süreç
Beş aşamada ölçülebilir ve takip edilebilir değerlendirme
- 01
Ekip ve veri hazırlığı
Faaliyetler, ekipmanlar, kimyasallar, ramak kala ve kaza kayıtları, ölçümler, bakım ve sağlık gözetimi verileri toplanır.
- 02
Tehlikelerin tanımlanması
Fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik, psikososyal ve organizasyonel tehlikeler saha ve görev bazında belirlenir.
- 03
Risk analizi
Olasılık, maruziyet ve sonuç şiddeti ile etkilenebilecek kişiler değerlendirilir; mevcut kontroller hesaba katılır.
- 04
Kontrol planı
Riskler önceliklendirilir; uygulanacak tedbir, sorumlu kişi veya bölüm ve tamamlanma tarihi belirlenir.
- 05
Doğrulama ve izleme
Önlemin uygulanması doğrulanır, kalan risk yeniden değerlendirilir ve değişen koşullara göre çalışma güncellenir.
Kontrol yaklaşımı
Risk, mümkün olan en erken noktada ve kaynağında kontrol edilir.
Ortadan kaldırma
Tehlikeli işi, maddeyi veya süreci tamamen ortadan kaldırmak ilk tercihtir. Mümkün değilse daha az tehlikeli seçenekle değiştirme değerlendirilir.
Mühendislik ve toplu korunma
Ayırma, kapatma, havalandırma, otomasyon, koruyucu sistem ve erişim kontrolü gibi tedbirlerle riskin çalışana ulaşması engellenir.
İdari önlem ve kişisel koruma
Çalışma yöntemi, izin sistemi, eğitim, işaretleme ve denetim düzenlenir. Kişisel koruyucu donanım kalan riske karşı son katman olarak seçilir.
Değerlendirme ekibi
İşi bilen çalışanlar sürecin içinde olmalıdır.
Ekip; işveren veya vekili, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, çalışan temsilcileri, destek elemanları ile faaliyet ve tehlikeler hakkında bilgi sahibi çalışanlardan oluşur. Gerektiğinde dışarıdan uzman desteği alınabilir.
Özel politika gerektiren çalışanlar, ziyaretçiler, stajyerler, alt işveren çalışanları ve işyeri dışından etkilenebilecek kişiler ayrıca dikkate alınır.
Dokümanda bulunması gereken temel kayıtlar
- 01İşyerinin unvanı, adresi, değerlendirme tarihi ve hazırlayan ekip
- 02Faaliyetlerin, bölümlerin ve belirlenen tehlikelerin açık tanımı
- 03Kullanılan analiz yöntemi, risk seviyesi ve öncelik sırası
- 04Mevcut ve planlanan tedbirler, sorumlular ve tamamlanma tarihleri
- 05Uygulama sonrasında kalan risk, izleme sonucu ve güncelleme kaydı
Yöntem seçimi
Mevzuat tek bir analiz yöntemi zorunlu kılmaz.
Matris yöntemleri
Olasılık ve şiddet gibi değişkenlerle hızlı önceliklendirme sağlar. Ofisler ve birçok genel faaliyet için anlaşılır bir başlangıç sunar.
Fine–Kinney ve görev analizi
Maruziyet sıklığını ayrıca ele alır; tekrarlanan saha işleri ve görev adımlarının ayrıntılı incelenmesinde kullanılabilir.
FMEA, HAZOP ve uzman yöntemleri
Proses, ekipman veya hata türlerinin ayrıntılı analizinde kullanılır. Birden fazla yöntem, riskin niteliğine göre birlikte uygulanabilir.
Periyodik yenileme
Tehlike sınıfına göre azami süreler
İşyeri taşınması veya bina değişikliği; teknoloji, ekipman, madde ya da üretim yöntemindeki değişiklik; iş kazası veya meslek hastalığı; ölçüm ve sağlık gözetimi sonuçları ya da işyeri dışından kaynaklanan yeni bir tehlike hâlinde bu süreler beklenmeden tamamen veya kısmen yenilenir.
Can Akademi OSGB
İşyerinize uygun, uygulanabilir bir risk yönetimi planı oluşturalım.
Faaliyetlerinizi sahada inceleyerek tehlikeleri belirleyelim; önlemleri öncelik, sorumlu ve terminleriyle birlikte izlenebilir hâle getirelim.
Bilgi ve teklif alın